Staj Klavuzu

Yazdır
T.C.
MARMARA ÜNİVERSİTESİ
TIP FAKÜLTESİ
GENEL CERRAHİ
STAJ KILAVUZU


GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI
TIP FAKÜLTESİ IV. DÖNEM
STAJ EĞİTİM KILAVUZU


Süresi: 6 Hafta

Akademik Kadro:
  • Prof. Dr. Cumhur YEĞEN, Anabilim Dalı Başkanı
  • Prof.Dr. Ömer Günal
  • Prof.Dr. Ender Dulundu
  • Doç.Dr. Vafi Atalay
  • Doç.Dr. Ümit Uğurlu
  • Doç.Dr. Tolga Demirbaş
  • Doç.Dr. Samet Yardımcı
  • Yrd.Doç.Dr. Tevfik Kıvılcım Uprak
  • Uzm.Dr. Ali Emre Atıcı

1.    ANABİLİM DALININ TANITIMI:
Genel Cerrahi Anabilim Dalı, 2010 yılı Eylül ayından itibaren Tıp Fakültesi’nin Pendik, Üstkaynarca'da mevcut olan eğitim hastanesinde hasta hizmeti ve öğrenci eğitimi vermektedir. Daha öncesinde 1985 - 2010 yılları arasında Altunizade'de yerleşik Üniversite Hastanesi'nde eğitim ve öğretim verilmiştir. Halihazırda Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin bodrum 1. katında yer alan 40 yataklı bir ünite olarak hizmetlerini sürdürmektedir. Anabilim dalı bünyesinde ilk olarak 1998 yılında Meme ve Endokrin Cerrahisi Ünitesi kurulmuştur. Bu ünitenin dışında Endoskopi ünitesi 2003 yılından bu yana hizmet vermektedir. Halen anabilim dalı bünyesinde altı adet öğretim üyesi ve dokuz adet tıpta uzmanlık öğrencisi görev almaktadır. Genel Cerrahi disiplini altında gastrointestinal, hepatopankreatikobiliyer, endokrin sistemi, meme hastalıkları ile transplantasyon cerrahisi ile ilgili hasta hizmeti verilmekte, tıp ve tıpta uzmanlık öğrenimi ile klinik ve deneysel araştırmalar yapılmaktadır. Hastanenin 1. katında yer alan 4 adet poliklinikte "Genel Cerrahi”, “Tiroid ve Endokrin Cerrahisi”, “Cerrahi Gastroenteroloji” ve "Meme" poliklinik hizmeti verilmektedir. Bunların dışında 24 saat genel cerrahi alanına giren acil hastalara da Acil ve İlk Yardım Anabilim Dalı bünyesindeki Acil Ünitesi'nde hizmet verilmektedir. Haftanın beş günü Genel Cerrahi bünyesinde ameliyatlar yapılmaktadır.

2.    GENEL AMAÇ:
Yetişkin yaş grubunda rastlanabilecek gastrointestinal, hepatopankreatobiliyer, endokrin sistem ile meme hastalıkları başta olmak üzere çeşitli cerrahi konularda stajyerlere pratisyen ve koruyucu hekimlik ehliyeti verebilecek yeterli teorik ve uygulamalı eğitim vermektir. Bu sistemlere ait olabilecek acil durumlarda gerekli müdaheleyi azami şekilde yapabilecek ve gerekli tedbirleri alarak uygun şartlarda hastanın ya da hastaların naklini sağlayabilecek beceriye kavuşturmaktır.

3.    ÖĞRENİM HEDEFLERİ:
3a.    Bilgi Hedefleri:
TT  : Mezunlar bu hastalıkların tanısını koyabilmeli ve tedavi edebilmelidir.
T    : Mezunlar bu hastalıkların tanısını koyabilmeli, tedavisi için uygun hekim veya üniteye yönlendirebilmelidir.
B   : Mezunlar bu hastalıklar hakkında genel olarak bilgi sahibi olmalı ve hastanın tanısı ve tedavisi için kişiyi uygun hekim ya da üniteye yönlendirebilmelidir.
A    : Mezunlar bu durumlarda gerekli acil müdaheleyi yapabilmelidirler.



1. Disfaji nedenlerinin bilinmesi, eşlik eden bulguların tanınması, tanı için gerekli laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerinin bilinmesi. B

2. Üst gastrointestinal sistemin akut kostik yaralanmalarında gerekli ilk müdaheleyi yapabilme ile kısa dönem komplikasyonları ve uzun dönem sekellerinin bilinmesi. TT

3. Akut üst gastrointestinal sistem kanamalarının nedenlerinin bilinmesi, tanının konulabilmesi için gerekli tetkiklerin bilinmesi ve ilk müdahelenin yapılabilmesi. T  

4. Peptik ulkus hastalığının etyopatogenezinin bilinmesi, tanısının konulabilmesi için gerekli tetkiklerin bilinmesi, medikal tedavisinin ve cerrahi tedavi gerektiren durumların bilinmesi. TT

5. Gastrektomi ve/ya diğer peptik ulkus ya da mide kanser cerrahisi sonrası kısa ve uzun dönemde gelişebilecek komplikasyonların ve tanı koyma metodlarının bilinmesi ve tedavileri için gerekli medikal ve supportif tedavileri hakkında genel olarak bilgi sahibi olunması. T

6. Ösefagus ve mide kanserlerinin belirtilerinin, erken teşhisi için gerekli metodların bilinmesi, tedavi prensiplerini hakkında genel bilgi sahibi olunması ve prognostik faktörlerin bilinmesi. B

7. İnflamatuvar bağırsak hastalıklarının semptomlarının, tanı için gerekli yöntemlerin, karakteristik farklılıklarının bilinmesi, acil tedavi gerektiren durumlarının tanınması ve tedavileri için gerekli yaklaşımların bilinmesi, cerrahi tedavi gerektiren durumların tanınması. T

8. Pankreasın endokrin tümörlerinin tiplerinin bilinmesi, semptomlarının tanınması, tanı için yardımcı olabilecek tetkiklerin bilinmesi. B

9. Multipl endokrin neoplazi tip I ve II sendromlarının komponentlerinin ve bu hastalıkların herhangi birisinin tanısını alan hastalara hangi ek tetkiklerin yapılması gerektiğinin bilinmesi. T

10. Karaciğer abselerinin tiplerinin, en sık nedenlerinin, semptomatolojisinin, tanı yöntemlerinin ve tedavi yöntemlerinin bilinmesi. T

11. Karaciğerin benign ve malign tümörlerinin çeşitlerinin, semptomatolojilerinin, tanı yöntemlerinin ve tedavi endikasyonlarının bilinmesi. B

12. Cerrahi yumuşak doku enfeksiyonların tipleri, bulguları ve tedavilerinin bilinmesi. TT

13. Cerrahi sonrası oluşabilecek nozokomiyal enfeksiyonların çeşitlerinin, tanı için gerekli tetkiklerin ve tedavi yöntemlerinin bilinmesi. T   

14. Servikal lenfadenopatinin başlıca nedenleri, belirti ve muayene bulguları , ayırıcı tanılarının bilinmesi. T

15. Akut apandisitin klinik belirti ve bulguları, laboratuvar ve radyolojik tetkiklerinin bilinmesi. B

16. Akut apandisit tanısında düşünülmesi gereken diğer akut karın nedenleri, belirti, laboratuvar ve radyolojik bulgularının bilinmesi. B

17. Akut apandisitin tedavi yöntemlerinin neler olduğunun bilinmesi. T

18. Akut kolesistitin oluş nedeni, klinik belirti ve semptomları ile laboratuvar ve radyolojik bulgularının bilinmesi. T

19. Kronik kolesistitin nedeni, belirtileri ile laboratuvar ve radyolojik bulgularının bilinmesi. T

20. Laparoskopik kolesistektomi yöntemi, üstünlükleri ve tercih nedenlerinin bilinmesi. B

21. Safra kesesi kanserlerinin belirtilerinin, radyolojik ve laboratuvar bulgularının bilinmesi. B

22. Kist hidatik yayılımının ve halk sağlığı yönünden alınamsı gereken tedbirlerin bilinmesi. B

23. Kist hidatiğin tedavi yöntemlerinin bilinmesi. B

24. Akut pankreatitin belirti, oluş nedenleri, laboratuvar ve radyolojik bulgularının bilinmesi ve ilk basamak tedavinin bilinmesi. TT

25. Akut pankreatit komplikasyonları, belirti ve bulgularının bilinmesi. T

26. Kronik böbrek yetmezliğinin belirti ve bulguları, laboratuvar ve radyolojik tetkikleri ile böbrek nakli endikasyonlarının bilinmesi. B

27. Böbrek transplantasyonunda rejeksiyonun belirti ve bulguları ile immünosupresif tedavi protokolleri, yan etkilerinin bilinmesi. B

28. Benign meme hastalıklarının ve tanı için gerekli görüntüleme yöntemlerinin bilinmesi. T

29. Mastodini ile meme absesinin belirtilerinin ve tedavilerinin bilinmesi. TT

30. Memede kitle ve meme kanserinin tanısında kullanılan görüntüleme yöntemlerinin bilinmesi. T

31. Tiroid bezinin malign ve benign tümörlerinin klinik bulgularının bilinmesi, tanı için uygun laboratuvar ve görüntüleme yöntemlerinin kullanılması ve ameliyat endikasyonlarının bilinmesi. T

32. Hipertiroidi nedenlerinin, klinik bulgularının bilinmesi, medikal tedavisinin yapılabilmesi ve cerrahi gerektiren hastaların ayırt edilebilmesi. T

33. Tiroidit nedenlerinin ve tanı yöntemlerinin bilinmesi. T

34. Künt ve penetran karın travmasında gelişebilecek olan hipovolemik şokun tanınması ve acil tedavinin yapılması. A

35. Hipovolemik, septik, kardiyojenik ve nörojenik şokun belirtilerinin ve acil tedavi prensiplerinin bilinmesi. T/A

36. Primer hiperparatiroidizmin klinik bulguları ile kronik renal yetmezlikli hastalarda kalsiyum metabolik bozukluklarının ve tedavisinin bilinmesi. T

37. İntestinal obstrüksiyonun akut karın hastalıkları arasındaki öneminin, tanı için gerekli tetkiklerin bilinmesi ve ilk resüsitasyonunun yapılabilmesi. T

38. Kolon obstrüksiyonunun belirti ve radyolojik bulgularının bilinmesi. T

39. Üst ve alt gastrointestinal kanaması olan hastalara acil müdahele yöntemlerinin ve intravenöz sıvı tedavisi prensiplerinin bilinmesi. TT/A

40. Solid organ transplantasyonunun endikasyonlarının bilinmesi. B

41. Akut karın hastalıklarında semptomların, tanı için gerekli laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerinin ve ayırıcı tanıda yer alan diğer hastalıkların bilinmesi. T

42. Peritonitin patofizyolojisi ve komplikasyonlarının gelişimi konusunda bilgi sahibi olunması. B

43. Dışkılama düzenindeki değişimler karşısında ayırıcı tanıların bilinmesi. T

44. Rektal kanamalarda ayırıcı tanıda yer alan malign ve benign durumlar ile bunları tanımada gerekli tetkiklerin bilinmesi. T

45. Benign ve malign anorektal hastalıklarda rektal tuşenin tanısal değerinin bilinmesi. T

46. Kolorektal kanserlerde tarama testlerinin ve öneminin bilinmesi. T

47. İnguinal hernilerin fizyopatolojisi ve semptomlarının bilinmesi. T

48. Hernilerde yegane tedavi seçeneğinin cerrahi olduğunun ve komplikasyonları önlemenin tek yolu olduğununun bilinmesi. B

49. Sıvı ve elektrolit sisteminin basit anatomisinin bilinmesi. B

50. Sıvı - elektrolit anomalilerinin semptomatolojisinin ve tedavisinin bilinmesi. TT

51. Klinikte çok kullanılan parenteral sıvıların ve içeriklerinin bilinmesi. B

52. Mekanik sarılığın fizyopatolojisinin ve tanı için gerekli yöntemlerin bilinmesi. B


3b. Beceri Hedefleri:

B1 Bu stajda öğrencinin mutlaka öğrenmesi ve/ya kesinlikle ustalaşmış olması gereken beceriler ve sonuçlarını mutlaka yorumlayabilmesi gereken girişimler / beceriler.
B2 Bu stajda öğrencinin yapabilmesi / değerlendirebilmesi ve mümkünse ustalaşmış olması ve gerekli olanaklar sağlandığında yapabilmesi gereken girişimler / beceriler.
B3 Bu stajda öğrencinin gözlemlemesi ve fikir sahibi olmasının gerekli / yeterli olacağı girişimler.

B1
1. Cerrahi hastanın fizik muayenesi
2. Peritonit bulgularını saptayabilme
3. Karın ön duvarı fıtıklarını saptayabilme
4. Dış kanamayı durdurma

B2
1. Meme ve aksilla muayenesi
2. Perianal bölge muayenesi
3. Cerrahi enstrümanların tanınması
4. Cerrahi ve travmaya bağlı yara bakımı

B3
1. Foley sonda takılması
2. Nazogastrik sonda takılması
3. Yaraya sutur konulması
4. Sutur alınması


4.    STAJ PROGRAM TASARIMI:
4a. Staj Hakkında Genel Bilgi:

Genel Cerrahi bünyesinde normal mesai serviste 08:30’da öğretim üyelerinin başkanlığını yaptığı hasta viziti ile başlar ve 16:30’daki yine öğretim üyelerinin yaptığı hasta viziti ile  sona erer. Günün geri kalan bölümü ile haftasonları ile diğer tatil günlerinde normal günlük işlerin yürütülmesi ve acil olgulara müdahele için en az iki tıpta uzmanlık öğrencisi serviste nöbet tutar. Ameliyatlar sabahları saat 08:00’de başlar ve akşam 16:00’da sonlanır. Genel Cerrahi bünyesindeki tüm poliklinikler haftanın her günü sabah 09:00-12:00, öğleden sonra 13:00-16:00 arası hasta kabul eder.
Cuma günleri ise genel olarak mezuniyet sonrası ve klinik içi eğitim programlarının yoğun olarak düzenlendiği gün olarak belirlenmiştir. Bu gün içerisinde anabilim dalı bünyesindeki kişilerce ve konuk öğretim üyelerince makale klübü ve seminerler hazırlanıp sunulur. Genel Cerrahi olarak hafta içinde beş adet multidisipliner toplantıya katılınır, bunlar:
a.    Medikal Onkoloji B.D. - Radyasyon Onkolojisi A.D. - Radyoloji A.D. - Patoloji A.D. ile “Onkolojik Konsey” toplantısı
b. Gastroenteroloji B.D. - Radyoloji A.D. ile birlikte "Gastroenteroloji Konsey" toplantısı
c. Endokrinoloji B.D. ile "Adrenal Hastalıkları Konseyi" toplantısı 
d.    Radyoloji A.D. - Patoloji A.D ile birlikte “Meme Hastalıkları” toplantısı
e.    Nükleer Tıp A.D. ile birlikte “Endokrin Hastalıkları” toplantısı
Bunların dışında ayda bir defa her ayın üçüncü Perşembesi saat 16:00’da Nefroloji B.D. – Üroloji A.D. ile birlikte “Böbrek Transplantasyonu” toplantısı yapılmaktadır.



4b. Staj Programı Tasarımı:
IV. dönem stajyer eğitimi sekiz adet öğretim üyesi tarafından verilir. Teorik dersler içi oturumlar gününe göre sabah saat 08:30 veya 09:30’da başlar. 12:00-13:00 arası öğle yemeği için ara verilir. Öğleden sonra 13:00-15:00 arası hasta başı pratik eğitim verilir. Sabahları teorik dersler, aksi bildirilmedikçe, -1. kattaki Genel Cerrahi Dershanesi'nde yapılır. Yine hasta başı pratik derslerinin bir kısmı sorumlu öğretim üyesinin önceden bildirmesine göre aynı dershanede teorik ders şeklinde yapılabilir. Bunun dışında pratik dersler -1. kattaki Genel Cerrahi servisi veya Genel Cerrahi’ye bağlı polikliniklerde yapılır. Yine Cuma günleri yapılan makale klübü ve seminerler -1. kattaki Genel Cerrahi Dershanesi'nde saat 15:00-16:00 arası yapılır. Bunların dışında öğrenciler ikişerli gruplara ayırılarak her gün birer grup ameliyathane ve poliklinikte günlük aktiviteleri yakından izlerler. Staj başlangıcında her öğrenciye bir cerrahi yatağın sorumluluğu verilerek, o yatakta staj süresince yatan hastaların yakın takiplerini yapması istenir. Ayrıntılı staj ve mezuniyet sonrası eğitim programı, her staj dönemi öncesinde öğrenci duyuru panosunda ilan edilir.   

4c. Öğrenciden Beklenen Aktiviteler:
Öğrencilerin gerek teorik gerekse pratik derslere düzenli ve zamanında katılması beklenir. Her staj dönemi içerisinde kendilerine verilen cerrahi yatakta tedavi ve takibi yapılan hastalardan ve cerrahi servisinde yatan diğer tüm hastalardan haberdar ve bilgi sahibi olması beklenir. Yatak başı pratik dersler sırasında kendi hastalarını en iyi şekilde sunabilmeli ve tetkik/tedavi/takip konularında tartışabilir düzeyde olmalıdır. Polikliniklerde bulunduğu süre içerisinde küçük müdahaleleri ve pansumanları izlemeli ve gerektiğinde bunları yapan kişilere yardım edebilmelidir. Hastaların fizik muayenelerini yapabilmelidir. Kendilerine önceden bildirilen günlerde ameliyathanede yapılan girişimleri izlemeli ve cerrahi yıkanma prensiplerini öğrenmelidir. Her öğrenciye staj başlangıcında staj süresince yapması hedeflenen becerilerin bir listesini içeren beceri karnesi verilir (Ek A). Staj süresinde uyguladıkları her beceri için onay imzası almaları beklenir.

5.    ÖLÇME ve DEĞERLENDİRME:
Staj süresince yeterli katılım ve devam zorunludur. Öğrenci toplam eğitim oturumlarının (teorik ve pratik) %10’unundan daha fazlasına devam etmedi ise devamsız sayılır, stajı tekrarlamasına karar verilir. Altı haftalık stajın son günü olan Cuma günü yapılan yazılı çoktan seçmeli sınav ile öğrencinin staj sonundaki bilgi düzeyi ölçülerek başarısı notlandırılır. Bu sınav staj süresince öğrenim hedefleri belirlenen konulardan hazırlanan tek doğrusu olan beş şıklı toplam 50 soru üzerinden yapılır. Sınav sonucu 100 puan üzerinden verilir ve final notu olarak kaydedilir. Bunun dışında öğrencinin staj süresince gösterdiği ilgi, terbiye ve özveri final notu üzerinde olumlu ya da olumsuz etkide bulunabilmektedir. Staj geçme notu 60 (CC)’dır.



6.    STAJ İLE İLGİLİ ÖNERİLEN KAYNAKLAR:

A.    Schwartz’s Principles of Surgery. Brunicardi FC (ed). McGraw-Hill Co., New York, 9th edition, 2011.

B.    Temel Cerrahi. Sayek İ (ed). Güneş  Kitabevi, Ankara. 3.üncü baskı, 2004.

C.    Current Surgical Diagnosis & Treatment. Doherty GM (ed) Mc Graw Hill Co., New York, 12th edition, 2006.

D.    Sabiston Textbook of Surgery. Townsend CM (ed) Saunders, New York, 17th edition, 2004.




EK A: Beceri Hedefleri Karnesi
MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ
IV. DÖNEM GENEL CERRAHİ STAJI
BECERİ HEDEFLERİ KARNESİ
Öğrencinin adı ve soyadı:
Numarası:                                      
Grubu:
Staj dönemi:     


BECERİ HEDEFLERİ    
TARİH    
ONAY       
Hikaye alma ..................................      ....................................    .....................................       
Hikaye alma ..................................      ....................................    .....................................       
Hikaye alma ..................................      ....................................    .....................................       
Hikaye alma ..................................      ....................................    ......................................       

Meme muayenesi ..........................     ....................................    .......................................       
Meme muayenesi ..........................     ....................................    .......................................       

Herni muayenesi ...........................     ....................................    .......................................       
Herni muayenesi ...........................     ....................................    .......................................       

Rektal tuşe ....................................      ....................................    ........................................       
Anorektal muayene .......................     ....................................    ........................................       
Anorektal muayene .......................     ....................................    ........................................       

Akut Karın muayenesi ..................      ....................................    ........................................       

İdrar sondası takılması ..................      ....................................    ........................................       
İdrar sondası takılması ..................      ....................................    ........................................       

Nazogastrik sonda takılması .........     ....................................    ........................................       
Nazogastrik sonda takılması .........     ....................................    ........................................       

Damaryolu açılması ......................       ....................................    ........................................       
Damaryolu açılması ......................       ....................................    ........................................       

Pansuman (yara bakımı) yapılması     ....................................     ........................................       
Pansuman (yara bakımı) yapılması     ....................................    ........................................       
Pansuman (yara bakımı) yapılması     ....................................    ........................................       

Sutur konulması ............................       ....................................    .......................................       
Sutur alınması ...............................       ....................................    .......................................       

Dren çekme ...................................      ....................................    ........................................       

Ameliyat için el yıkama ................       ....................................    ........................................       
Ameliyat için el yıkama ................       ....................................    ........................................    

                                BAŞARILI                       BAŞARISIZ            

Öğretim Üyesi                        Anabilim Dalı Başkanı